Mentale aspecten

Doorzettingsvermogen

De kruiwagen in het modderspoor. Wie heeft het wel eens gedaan? Honderden ritjes met de kruiwagen door nat terrein. Op een gegeven moment blijkt het gebruiken van één ingesleten bandspoor het meest efficiënt te zijn. Daar blijft zelfs water in staan, het blijft ploeteren, maar vormt wel het pad met de minste weerstand.

Het zijn de zwaarste momenten in de opbouw van de Fruithof geweest. Arbo-technisch niet verantwoord ook, maar goed. Je hebt niet altijd alles in de hand bij het buitenwerk. Ik kreeg in februari ruim 500 blauwe bessenstruiken met een kluit van zo’n 20-30 kg per stuk. En het begon dagenlang te regenen. En ze moesten in het achterste deel van de Fruithof komen te staan…

In alle eerlijkheid, bij deze klus heb ik me wel enigszins onmachtig gevoeld. Een trekker kwam er al niet meer doorheen, de afstand is te groot om rijplaten te leggen en de klus was te zwaar om aan anderen te vragen. Toch diende zich hulp aan: m’n vader en Tony. Zij kwamen zelfs twee keer. Waarmee zij voor mij absoluut in de categorie echte bikkels vallen.

De enige oplossing was onverstoorbaar doorgaan, ook al ging het niet snel. En als het dan uiteindelijk lukt om de klus af te ronden, dan heb je toch je eigen gevoel van onmacht overwonnen. Lang niet slecht.

de kruiwagen rijdt
in het ingesleten spoor
van het modderpad

Planten met een headlight

Planten is mogelijk vanaf het najaar tot vroeg in het voorjaar. En zolang het niet vriest kan dat ook in de winter. Nadeel is alleen dat de dagen dan zo kort zijn. En met een doorlopende kantoorbaan moet je het van de avond- en weekenduren hebben.

Vandaar die headlight om door te kunnen werken. Voor plaggen opruimen, plantgaten graven en palen zetten heb je niet veel licht nodig. Ik deed het 3-4 avonden in de week en boekte grote vooruitgang op de Fruithof. Er zat een heel eigen beleving op het werken in het donker.

Je bent je veel bewuster van geluiden zoals de overvliegende uil, het eventuele extra licht van de maan en op een bepaalde manier ook van je eigen fysieke gesteldheid bij het werk. Ik deed het echter vooral om vooruitgang te boeken. Elke struik die geplant was kon het komende seizoen maar vast groeien.

opstijgende nevel
van gistende houtsnippers
in het maanlicht

Korte en lange plantrijen

Bij aanvang van het project was de Fruithof een schapenweitje. De inrichting van de tuin kon alle kanten op. Een rationele en efficiënte inrichting zou uitgaan van lange doorgaande plantrijen. 

Ik wilde echter een zelfpluktuin die aantrekkelijk is voor mensen om door heen te wandelen, op zoek naar lekker fruit. En omdat ik met zachtfruit een teelt had opgezocht met weinig mechanisatie lagen er alternatieven voor de inrichting. Ik koos voor schuinlopende hoofdpaden over het hoge/droge deel van de tuin en plantrijen haaks en evenwijdig aan deze hoofdpaden. Gevolg was dat er korte en lange plantrijen zijn ontstaan. Wat ik daarvan niet had voorzien was de mentale werking daarvan ten aanzien van arbeidsintensief repeterend onderhoudswerk zoals onkruid wieden, snoeien, opbinden, etc.

In de praktijk werkt het stimulerend om te kunnen kiezen om een korte of lange rij af te maken. Bij een korte rij heb je dan ‘toch een rij gedaan’. En als je de lange rij gedaan hebt ‘dan lukken de andere rijen ook wel’.

Tuinonderhoud gaat het hele jaar door

Mentaal lijkt de Fruithof groot. Als je het niet gewend bent, dan lijkt het niet mogelijk om het in je eentje te onderhouden. Ook degene die een middag komt helpen houdt dat gevoel er aan over. In een paar uur kan je zeker flink wat werk verzetten, maar je komt niet verder dan ‘een hoekje’ of een paar rijen van de Fruithof.

Je moet echter de volgende dag weer een deel doen, en de dag er na, en dat in een patroon van weken, seizoenen gedurende een jaar. Dan blijkt het wel haalbaar, dan wordt inzichtelijk dat de inspanning van dat dagdeel deel uitmaakt van het totaalplaatje. Mentaal raak je je dan bewust dat de werkzaamheden niet een druppel op een gloeiende plaat zijn, maar deel uitmaken van een werkzaam systeem. Daar wordt je rustig van. Met mijn stagiairs heb ik dit mechanisme kunnen delen.

Tip van een struikrover: ga geen to-do-lijstje maken als je een tijdje niet gewerkt hebt. Beter is het om met een eenvoudige klus te beginnen en pas daarna te inventariseren wat er allemaal moet gebeuren. Dan kijk je met een heel ander gemoed naar dezelfde opgave.

een rij zwaluwen
rust op een hoge spandraad
in het avondlicht